Business & Bubbles

DEC.14th Bubbles

Author

Recensie: Fuzzie – Hanna Bervoets

Ingenieuze roman over de liefde en gemis

Fuzzie, Hanna Bervoets’ nieuwste literaire experiment, is een verhandeling over de liefde in de vorm van een roman. Nog méér dan dat van zijn personages, vertelt de roman een universeel verhaal en ontstijgt uiteindelijk zijn eigen vorm.

Pluizige bolletjes

We volgen het verhaal van vier bolletjes – een witte, een roze, een blauwe en een paarse – en hun wisselende eigenaars. Twee meisjes met liefdesverdriet. Een werkloze man die zich ongelukkig voelt in zijn relatie. De hond Max. Zijn eenzame, gepensioneerde baasje. Een jong meisje in een vluchtelingenkamp. Een vrouw vol zelftwijfel.

Allemaal hebben ze last van een leegte in hun leven en voelen deze gevuld door het bolletje, dat zachtjes tegen hen praat. Het stelt hen vragen als: zijn er foto’s van jou als kind, waarop je lacht zonder dat dat hoort bij het op de foto staan? Wat gebeurt er als je de hang naar balans en harmonie laat varen?

Waar de personages in het begin nog vrij achteloos het bolletje laten door mijmeren, blijken ze zich toch te laten beïnvloeden. Ze nemen het mee naar de film omdat het hun dat vraagt, naar het bos, naar het park om naar de wolken te kijken. En ze voelen zich begrepen, voor zo lang het duurt.

Over de liefde

Ik was een tijdje geleden bij een lezing van Jan Geurtz. Hij stelde dat wij liefde – het streven naar geliefd worden, verliefd zijn, in iemands armen liggen – helemaal verkeerd benaderen. We gebruiken het als een manier om de pijn te verzachten die voortkomt uit onze constante zelfafwijzing en denken dat we ons alleen goed kunnen voelen met bevestiging van andere mensen. We zijn als een drenkeling die de ander gebruikt als wrakhout: omdat het er is, omdat het voelt alsof je verdrinkt zonder.

Hanna Bervoets’ Fuzzie lijkt dit beeld te onderschrijven, maar stelt een andere oplossing voor dan het zelfonderzoek dat Geurtz aanraadt. Wat als we genegenheid en bevestiging niet meer in andere mensen zoeken, maar deze taak uitbesteden aan iets mechanisch? Worden we er beter van als we geen ander meer nodig hebben voor onze zelfwaarde? Wat kan een pluizig, pratend bolletje toevoegen aan onze relatie met anderen, en met onszelf?

Afstand en intimiteit

Bervoets laat je nooit dichtbij haar personages komen, omdat ze met zovelen zijn en omdat de verhaallijnen elkaar schijnbaar lukraak afwisselen. Daar tussendoor komen de – soms wat langdradige – monologen van de bolletjes, die tegen jóu lijken te praten in plaats van tegen hen. De afstand is functioneel. Het benadrukt de eenzaamheid van de personages en juist de intimiteit die de bolletjes blijkbaar met elk willekeurig persoon kunnen creëren. Zelfs met jou. Maar dit maakt het ook moeilijker om echt op te gaan in het boek.

Dat Bervoets goed kan schrijven, staat vast met een oeuvre van boeken die telkens maar in de prijzen vallen en haar mooie observaties. Denk aan zinnen als ‘Samen [op de foto] is altijd beter, samen was het nooit alleen jouw idee’ en ‘nonchalance is niets anders dan het uitvergroten van achteloze handelingen tot ze opvallen; nonchalance is achteloosheid onder een vergrootglas’. Ze schrijft met humor (‘“Voor wie te veel verlangt is teleurstelling een tweede natuur,” heeft ze ooit op het label van een veel te duur theezakje gelezen En het zal best hoor, het zal allemaal best, maar wie nooit meer teleurgesteld wil raken moet in de eerste plaats misschien geen veel te dure theezakjes meer aanschaffen.’). En ze zoekt de grens op, met succes (de hoofdstukken uit het oogpunt van hond Max vond ik, in tegenstelling tot HUMO, erg vermakelijk om te lezen – hoe campy ook).

Filosofische verhandeling

Fuzzie is geen razende liefdesroman, geen dramatisch verhaal over grote pijn. Het is een verstild boek, over kleine gebeurtenissen in het leven van zoekende mensen. Ik zou het nauwelijks een verhaal noemen, eerder een filosofische verhandeling geïllustreerd met fragmenten van onze hoofdpersonen. Of een observatie, een experiment zonder duidelijke uitkomst.

Want een slot heeft het boek niet. Er zijn losse eindjes, we weten niet hoe en of het leven van de hoofdpersonen zal veranderen nadat ze met hun bolletje in aanraking zijn gekomen. We weten niet of het nu werkelijk goed voor ze was dat ze fuzzie in hun leven hadden. Maar het mooie is dat je dat niet hoeft te weten. Je hebt even in hun leven mogen kijken, als illustratie bij de woorden van het bolletje. En als je de laatste pagina hebt omgeslagen, legt het boek de vraag bij jou neer. Wat wilde jij vroeger worden? Kijk jij wel eens omhoog als je in de supermark staat? Wie denkt er aan jou als je niet aan jezelf denkt? Wat ben je, drenkeling of wrakhout of allebei?

Universeel

Daarmee heeft Bervoets iets ingenieus gedaan. Het boek is verworden tot jouw bolletje. Fuzzie doet je nadenken, de doorgaans rake observaties herkauwen, toetsen aan je eigen leven en beeld van de liefde. Want wat Bervoets beschrijft is universeel. Er zal voor iedereen wel iets in zitten dat met hem of haar resoneert. Of het werkelijk iets zal veranderen, valt nog te bezien. Maar even had je gezelschap, voelde je je begrepen. Voor zo lang het duurde.

Fuzzie – Hanna Bervoets
Uitgeverij: Atlas Contact
€ 20,99

Bubbles


#Hanna Bervoets #recensie

Read more articles

Bubbles

FEB.18th Annelieke Baardslag

Annelieke ging naar Mediamatic ETEN

Hotspot: Mediamatic ETEN

In de buurt van Centraal Station, handig voor een zakenafspraak dus, zit het restaurant Mediamatic ETEN. Als je weleens met de trein reist, heb je het vast ooit een keer gezien en je afgevraagd wat zich daar allemaal afspeelt. Wij gingen voor je op onderzoek.

Bubbles

FEB.7th Nikki Allertz

Het Zoete Stationnetje

Hotspot: Het Zoete Stationnetje

Het Zoete Stationnetje is een winkel die eigenlijk heel slecht voor mijn dieet is. Met lolly’s, taarten, macarons, donuts en nog veel meer, is Het Zoete Stationnetje een nachtmerrie voor elk dieet. Maar tegelijkertijd ook een droom voor je cheat day.

Bubbles

JAN.31st Emma Verkuijl

Fact: lezen is hartstikke onnatuurlijk

Fact: lezen is hartstikke onnatuurlijk

Jij pakt er elke avond voor het slapengaan een boekje bij, leest in de trein de krant en kunt nog verdiept raken in een pak hagelslag. Lezen is, zou je bijna kunnen zeggen, zo normaal als ademhalen. Het is een gewoonte. Niet dus.

Bubbles

FEB.8th Soraya Vogelaar

Recensie: Hot mess – Lucy Vine

Recensie: Hot mess – Lucy Vine

Lucy Vine is een freelance journalist uit Londen. Ze werd gek van alle romantische verhalen met een voorspelbaar ‘ze leefden nog lang en gelukkig’ plot. Ze besluit zelf in de pen te kruipen, met haar debuutroman Hot mess als resultaat. Een eerlijk boek dat lekker wegleest en je hardop laat lachen.

Bubbles

JAN.31st Emma Verkuijl

recensie de school

Hotspot: alles-in-één-concept De School

Vlak na opening werd het 24-uursconcept De School nog constant ‘het nieuwe Trouw’ genoemd. Inmiddels kun je dat wel uit je hoofd laten. De School is zeker een waardig opvolger van wat ooit de hipste nachtclub van de stad was, maar het is zoveel meer.

Share this article

Author


Zweefteef extraoirdinaire. Zal ooit verhuizen naar een hutje op de hei in binnen- of buitenland, maar tot die tijd voldoet haar appartement in Amsterdam prima. Wereldredder, feitjesfreak, verhalenverteller en theeverslaafde. Probeert elke maand wel een nieuwe hobby uit.

Comments